Bí ẩn dưới đáy đại dương: Bạch tuộc tự giải thành không khối rubik vô tình rơi xuống đáy biển

Matt – một thợ lặn chuyên nghiệp với hơn hai mươi năm kinh nghiệm – chưa từng nghĩ rằng một ngày nào đó, chính lòng đại dương mà anh yêu mến lại mang đến cho anh một bí ẩn khiến cả giới khoa học phải sững sờ.

Hôm ấy, trong một buổi chiều yên ả, khi con trai anh vô tình làm rơi khối Rubik yêu thích xuống biển, không ai nghĩ rằng đó sẽ là khởi đầu cho một phát hiện khiến người ta phải đặt lại câu hỏi: Liệu trí tuệ con người có thực sự là duy nhất trên hành tinh này?

Sáng hôm sau, Matt lặn xuống để tìm lại món đồ chơi cho con. Nhưng điều anh vớt được lên mặt nước không chỉ là một khối Rubik — mà là một bí ẩn chưa từng có. Khối lập phương sắc màu ấy, vốn bị xáo trộn khi rơi xuống, giờ đã được giải hoàn hảo.

Cậu bé sửng sốt nhìn cha: 
“Bố... nó chưa được xếp xong khi con làm rơi mà.”

Khoảnh khắc đó, Matt cảm nhận được một điều khác thường. Và rồi, bản năng của một thợ lặn – cũng là một người ưa khám phá – đã mách bảo anh rằng mình vừa chứng kiến điều gì đó vượt ngoài hiểu biết của con người.

Anh quyết định quay lại điểm ấy, đặt một camera dưới nước, rồi thả xuống một khối Rubik khác đã bị xáo trộn hoàn toàn.

Khi xem lại đoạn phim, Matt và các nhà nghiên cứu đã chết lặng.

Trên màn hình, một con bạch tuộc xuất hiện, di chuyển chậm rãi, đầy tập trung. Nó dùng những xúc tu linh hoạt, xoay từng mặt Rubik một cách có chủ đích, như thể hiểu rõ từng bước của thuật toán. Sau 16 phút, khối Rubik được thả ra — hoàn chỉnh, không sai một ô màu nào.

Đoạn video được công bố, và giới khoa học ngay lập tức vào cuộc. Các nhà sinh vật học biển xác nhận: bạch tuộc vốn là sinh vật cực kỳ thông minh, có khả năng học hỏi, ghi nhớ và thậm chí… “giải đố” trong môi trường nuôi nhốt. Nhưng chưa từng có bằng chứng nào cho thấy một cá thể có thể giải Rubik – trò chơi logic của con người.

“Chúng tôi luôn biết bạch tuộc thông minh,” một nhà nghiên cứu tại Viện Hải dương học California nói, “nhưng không ngờ chúng lại thông minh đến mức này.”

Hiện nhóm nghiên cứu đang tìm cách xác định liệu hành động ấy là ngẫu nhiên, hay thực sự là một dạng nhận thức có cấu trúc, cho thấy loài bạch tuộc có khả năng tư duy trừu tượng.

Còn Matt – người vô tình mở ra phát hiện này – chỉ nói ngắn gọn khi được phỏng vấn:
“Nếu trí tuệ thật sự tồn tại ở nơi ta ít ngờ đến nhất… có lẽ biển sâu còn nhiều điều đang quan sát chúng ta hơn là chúng ta quan sát nó.”

Và khối Rubik ấy, hiện được trưng bày trong một phòng thí nghiệm hải dương học ở San Diego, vẫn là biểu tượng cho một câu hỏi chưa có lời giải:

Phải chăng, dưới làn nước sâu, tồn tại một dạng trí tuệ đang chờ được con người nhận ra?

TH