6 trên 9 thẩm phán Tối Cao Pháp Viện đồng ý giới hạn các thẩm phán quận ban hành "lệnh cấm toàn quốc"

Friday, 27/06/2025 - 11:09:12 AM

TỐI CAO PHÁP VIỆN CHẶN ĐỨNG LẠM QUYỀN LIÊN BANG — MỘT CHIẾN THẮNG CHO PHÁP TRỊ

TPHK

Phán quyết mới đây của Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ, giới hạn việc các thẩm phán liên bang ban hành “lệnh cấm toàn quốc” (universal injunctions), là một bước ngoặt quan trọng trong việc bảo vệ nguyên tắc phân quyền và ngăn chặn lạm quyền tư pháp.

Suốt nhiều năm, một số thẩm phán cấp thấp đã dùng các vụ kiện đơn lẻ để ban hành lệnh ngăn chặn áp dụng trên toàn nước Mỹ, vượt quá phạm vi quyền lực được giao.

Việc một thẩm phán địa phương có thể vô hiệu hóa chính sách quốc gia, do Tổng thống đắc cử ban hành, là một sự đảo ngược vai trò hiến định: từ người giải thích luật thành người cầm quyền.

Phán quyết của Tối Cao Pháp Viện không bàn tới bản chất chính sách, mà tập trung vào nguyên tắc: liệu tòa án có thẩm quyền hợp pháp để áp đặt “cấm vận pháp lý” trên toàn liên bang chỉ dựa vào một vụ án cụ thể hay không. Câu trả lời, theo đa số thẩm phán, là không.

Đây không phải là một chiến thắng của đảng phái, mà là một chiến thắng cho nền pháp trị. Bởi khi một cá nhân hoặc nhóm nhỏ có thể buộc cả nước phải tuân theo quyết định của mình, thì dân chủ không còn là dân chủ, mà là chế độ của các thẩm phán. Cái mà tôi thường mỉa mai là tư pháp trị.

Trong thời đại mà các vụ kiện được sử dụng như công cụ chính trị, việc khôi phục giới hạn hiến pháp đối với ngành tư pháp không chỉ cần thiết mà còn cấp bách.

Phán quyết này không triệt tiêu quyền giám sát của tòa án, mà đặt nó trở lại đúng vị trí: bảo vệ công lý, không thao túng chính quyền. Và đó là điều nước Mỹ, và mọi nền dân chủ thật sự luôn cần.

Henry Quanh Vu

Tags #Tư pháp Mỹ #Luật pháp Mỹ #HIến pháp Mỹ