Ls. Trần Khánh Hưng

Một trong những đặc điểm đóng góp vào sự mạnh mẽ của nền kinh tế nước Mỹ là việc chúng ta có thể chi tiêu, mua sắm nhiều hơn số tiền chúng ta kiếm được rất nhiều.  Trong khi ở Việt Nam, muốn mua nhà,  chúng ta phải chồng toàn bộ số tiền mới lấy được nhà,  thì ở Mỹ, chúng ta chì cần có 5%, 10% số tiền đó, hay có khi không cần bỏ ra chút vốn liếng nào để tậu được căn nhà, cái xe, tất cả những vật dụng trong nhà, cũng như tất cả những chi phí để có một cuộc sống với đầy đủ tiện nghi, ngay cả những cuộc nghỉ mát lý tưởng.

Để có được điều này, điều bạn cần phải có là credit tốt.  Credit tốt không có nghĩa là ít nợ, mà là có một quá trình vay mượn và trả nợ đầy đủ.  Nếu bạn có đi vacation vài tuần lễ và lỡ quên trả tiền bill, để trễ hạn quá 30 ngày hay 90 ngày  thì điểm số của credit bạn sẽ tụt xuống trầm trọng. 

Trên thực tế, không ai có quyền sửa đổi hay xoá bỏ những điểm xấu trong credit của bạn ngay lập tức.  Nếu thực sự credit của bạn bị điểm xấu do những việc chính bạn làm thì muốn xoá bỏ nó phải mất thời gian.  Những credit bureaus có quyền báo cáo những điểm xấu trong credit của bạn trong vòng 7 năm, nếu bạn khai phá sản thì điều này sẽ có thể bị báo cáo trong vòng 10 năm.  Những nợ nần vì bị thưa kiện được báo cáo ít nhất là 7 năm, hay đến khi hết hạn để kiện, nếu thời hạn kiện dài hơn.  Ngoài ra, có những dữ kiện kháckhông giới hạn thời gian như bị hình luật v.v...

Ngược lại, nếu những điểm xấu của bạn không phải do lỗi của bạn, hay có sự lầm lẫn trong giấy tờ thì bạn có quyền yêu cầu những cơ quan có trách nhiệm điều tra và sửa chữa về việc này.  Nếu không muốn tốn tiền, bạn có thể tự làm lấy những việc này.

Có 3 cơ quan chuyên giữ những dữ kiện về credit của bạn (credit bureaus) là Equifax, Experian, va TransUnion.  Mỗi năm bạn có thể yêu cầu có một bản tường trình miễn phí về credit của bạn từ những cơ quan này.  Khi viết thư yêu cầu bản credit report, bạn nên ghi đầy đủ tên họ, địa chỉ hiện tại, số an sinh xã hội và ngày sinh để tránh sự lầm lẫn hay trùng tên, và gửi đến địa chỉ sau đây: 

Annual Credit Report Request Service
P.O. Box 105281
Atlanta, GA 30348-5281
(877) 322-8228

Thông thường, bạn sẽ nhận được bản tường trình trong vòng 2, 3 tuần lễ sau đó. Sau khi nhận được bản tường trình, bạn nên đọc kỹ từng mục để bảo đảm là những chi tiết trong đó chính xác, hoặc nếu bạn phát hiện có những gì không đúng thì bạn có thể giải quyết ngay.  Những mục mà bạn cần phải lưu ý gồm có:

Historical status: Cho từng món nợ mà bạn đang có, bản tường trình sẽ ghi lại là món nợ mượn từ bao giờ, số tiền nợ, credit limit, và ghi lại nếu bạn có trả trễ 30 ngày, 60 ngày, hay 90 ngày.

Comment:  Phần này sẽ cho biết trương mục vẫn còn đang sử dụng hay đóng rồi, và có bị charge off không. 

Inquiries: Nếu trong thời gian vừa qua, bạn có nộp đơn vay tiền ngân hàng hay thẻ tín dụng, tất cả những dữ kiện này sẽ được ghi chú ở phần này.

Public records: Nếu bạn có những món nợ còn thiếu mà chủ nợ đang tiến hành thủ tục đòi nợ theo hình thức collection, hay bạn bị thiếu thuế, khai phá sản v.v…, tất cả những dữ kiện đó sẽ được ghi chú ở phần này.  Ngoài ra, phần này cũng ghi lại chi tiết về công ăn việc làm và những địa chỉ mà bạn đã cư ngụ trong quá khứ.

Trong bản tường trình về credit của tôi thì những dữ kiện của chồng tôi có liệt kê trong đó không?

Những cơ quan lưu trữ hồ sơ tín dụng (credit reporting agencies) kể trên chỉ lưu giữ những dữ kiện của riêng từng cá nhân, vì vậy chỉ những trương mục nào bạn đứng chung với người phối ngẫu thì mới được liệt kê trong hồ sơ cá nhân của bạn.

Nếu có việc lầm lẫn trong credit của tôi, chẳng hạn tôi không hề apply hay sử dụng những thẻ tín dụng có đứng tên tôi, thì tôi phải làm sao?

Theo luật, cả cơ quan lưu trữ những dữ kiện về credit của bạn (credit bureau) và những công ty cung cấp những dữ kiện này cho họ (information provider), đều có trách nhiệm sửa chữa những dữ kiện không đúng về bạn.  Vì vậy, nếu bạn phát hiện có những lỗi lầm trong credit của bạn, bạn nên làm những điều sau đây:

Gửi thư thẳng đến cơ quan đã cung cấp dữ kiện của bạn cho những credit bureau, chẳng hạn nơi cung cấp thẻ tín dụng mà bạn không hề xin thẻ.  Bạn nên ghi rõ trong thư lý do, và kèm theo những bằng chứng, nếu có.  Bạn chỉ nên gửi bản sao, không nên gửi bản chính của những bằng chứng này.  Nếu bạn chứng minh được sự lầm lẫn của họ thì họ sẽ không được quyền báo cáo những dữ kiện sai lầm trong tương lai.

Viết thư cho hãng credit bureau:

Trong credit report của bạn sẽ ghi rõ tên của ít nhất một trong 3 cơ quan nói trên đã ghi nhận dữ kiện về trương mục mà bạn có vấn đề.  Cách tốt nhất là bạn gửi cho cơ quan này một bản sao của credit report của bạn và khoanh tròn hay đánh dấu những trương mục nào bạn muốn họ điều tra.  Trong thư, bạn nên ghi rõ tên, địa chỉ số điện thoại của bạn để liên lạc, cùng với những lý do mà bạn nghĩ là có sự lầm lẫn.   Nếu có những giấy tờ chứng minh, bạn nên gửi một bản sao cho họ, nhưng không nên gửi bản chính.  Bạn nên giữ một bản sao của lá thư này và gửi bằng thư bảo đảm, có giấy hồi báo, để sau này có thể chứng minh là bạn đã làm việc này.

Theo luật, những công ty credit bureau sẽ điều tra sự việc trong vòng 30 ngày.  Họ cũng phải chuyển những dữ kiện mà bạn đã gửi cho họ tới công ty liên hệ đã cho họ những dữ kiện về bạn.  Khi đó, công ty này phải mở cuộc điều tra dựa trên những dữ kiện mới này, và nếu kết quả của cuộc điều tra là có sự lầm lẫn thì họ phải thông báo cho cả 3 cơ quan credit bureau nói trên.

Khi cuộc điều tra của credit bureau kết thúc, họ phải gửi cho bạn một thư tường trình kết quả của cuộc điều tra, và nếu có sự thay đổi trong credit report của bạn  thì họ sẽ gửi cho bạn một bản credit report mới có sự thay đổi đó.  Ngoài ra, bạn còn có thể yêu cầu họ thông báo sự đính chính này cho những cơ quan đã nhận được credit report của bạn trong vòng 6 tháng vừa qua.

Đây chỉ là một số kiến thức tổng quát về vấn đề liên quan đến credit report, không phải là cố vấn luật pháp.  Mọi thắc mắc và tham khảo miễn phí về vấn đề luật pháp, xin liên lạc với văn phòng Luật Sư Trần Khánh Hưng (David K. Tran), số điện thoại (714) 839-4077, hay E-mail tại  davidtran@dktran.com, hay gửi thư đến Law Offices of David K. Tran, 15446 Brookhurst St, Westminster CA  92683. Xin mời quý vị đón nghe chương trình Luật Pháp và Đời Sống do luật sư Trần Khánh Hưng đảm trách với những giải đáp thắc mắc về luật pháp của quý vị, vào lúc 12g30 trưa Chủ Nhật, hoặc 8g tối thứ Tư, trên làn sóng 1480AM.